Atlas roślin wodnych cz. II

Strefa toni wodnej


Rośliny podwodne

Opis gatunku Opis gatunku. Opis gatunku Opis gatunku Opis gatunku Opis gatunku Opis gatunku Opis gatunku
Moczarka kanadyjska
(Elodea 
canadiensis)
Rogatek 
sztywny

(Ceratophylum demersum)
Przęstka pospolita
(Hippurus 
vulgaris)
 
Rdestnica kędzierzawa
(Potamogeton crispus)
Wywłócznik kłosowy
(Myriophyllum spicatum)
Okrężnica bagienna  
(Hottonia 
palustris)
Jaskier wodny  (włosienicznik) (Ranunculus aquatilis)
 
Ramienica
krucha
(Charophyta)


Rośliny podwodne
-
ogólna charakterystyka grupy.

Rośliny z tej grupy  rosną w różnych porach roku, ponieważ pochodzą z różnych stref klimatycznych. 
Dla początkujących właścicieli stawów mogą wydawać się mało atrakcyjne ponieważ większość z nich rośnie zakotwiczona na dnie i nie jest zbyt dekoracyjna (np. Moczarka kanadyjska (Elodea canadiensis), choć część z nich ma kwiaty lub liście utrzymujące się na powierzchni wody np. Jaskier wodny vel. Włosienicznik (Ranunculus aquatilis) ma pływające po powierzchni kwiaty, natomiast Rzęśl bagienna (Callitriche palustris) ma pływające przy powierzchni wody liście.
Rośliny z tej grupy, pełnią  bardzo istotną rolę, tworzą w stawie, to co jest największym marzeniem właściciela stawu , mianowicie, równowagę biologiczną. W ciągu dnia drogą fotosyntezy produkują tlen, nocą zaś, fotosynteza ulega zahamowaniu i rośliny podwodne wykorzystują część tlenu wydzielonego w ciągu dnia. Źródłem tlenu w wodzie jest przede wszystkim fotosynteza roślin podwodnych, a w najmniejszym stopniu - atmosfera.
Drugą cenną właściwością roślin podwodnych, jest ich efektywność w wykorzystywaniu nadmiaru substancji odżywczych w wodzie, co ułatwia utrzymanie jej w czystości i ogranicza dostęp pokarmu glonom, odpowiedzialnym za zabarwienie wody na zielono tzw. zakwity wody. Rośliny te dają również  pokarm i schronienie, drobnym organizmom wodnym, w tym narybkowi.
Nie wszystkie one czują się dobrze w danym stawie, jedne lubią twardą wodę inne miękką, należy więc zrobić próbę z różnymi gatunkami tych producentów tlenu i wybrać te które są do danej wody najodpowiedniejsze. Niestety trzeba to sprawdzić metodą prób i błędów, chyba że  zna się dobrze, wymagania poszczególnych gatunków, co do składu i jakości wody. Trzeba oczywiście znać też dokładnie, skład i jakość wody we własnym stawie. Najprościej można to sprawdzić kupując w dobrze zaopatrzonym sklepie zoologicznym, testery do sprawdzania składu wody. Można nimi sprawdzić : pH wody, twardość węglanową, azotany, fosforany, wapń i żelazo. Można również oddać wodę do zbadania w najbliższej stacji Sanepidu. 

Rośliny swobodnie pływające

Opis gatunku Opis rodziny Lemnaceae (Rzęsowate) Opis gatunku Opis Rodziny i gatunku
Pływacz zwyczajny
(Utricularia vulgaris)
Rzęsa trójrowkowa
 (Lemna trisulca)
Osoka  aloesowata  
(Stratoites aloides)
Żabiściek pływający (Hydrocharis morsus-ranae)


Rośliny swobodnie pływające
-
ogólna charakterystyka grupy.

Rośliny pływające swobodnie, mają korzenie zwisające w dół i nie zakorzeniają się na dnie stawów. Po włożeniu do stawu, większe rośliny mogą potrzebować do kilku dni, aby odzyskać równowagę, lecz mniejsze gatunki, przyjmują się bardzo szybko np. rzęsa która przyniesiona nieopatrznie do stawu może zarosnąć cały staw.
Liczba ozdobnych roślin pływających jest stosunkowo mała w naszych warunkach klimatycznych. Dlatego większość są to sprowadzone do nas rośliny egzotyczne. Należy je traktować jako rośliny jednoroczne, lub na okres zimowy przenosić je do zbiorników w pomieszczeniach gdzie będą miały dostęp słońca i odpowiednią temperaturę np. w balii z wodą i garścią ziemi ogrodniczej skąd będą czerpały składniki odżywcze.  

Rośliny o liściach pływających.

Opis gatunku Opis gatunku Opis gatunku Opis gatunku Opis gatunku
Grzybienie białe (Nymphea alba)
+ odmiany gatunkowe
Grążel żółty
(Nuphar lutea)
Grzybieńczyk wodny 
  (Nymphoides peltata)
Rdest ziemnowodny (Polygonum amphibium)
Kotewka orzech wodny  
(Trapa natans)


Rośliny o liściach pływających
- ogólna charakterystyka grupy.

Rośliny z tej grupy, zakorzeniają się na dnie stawu. W naturze, naturalnym środowiskiem dla nich, są muliste zbiorniki wodne, zasobne w składniki pokarmowe. Takie również warunki, powinniśmy im stworzyć w naszych zbiornikach. Dno w strefie nasadzeń tych roślin, powinno być pokryte mułem, jako że rośliny te, czerpią składniki pokarmowe z dna, poprzez korzenie. Powinno się je sadzić w ażurowych, dużych pojemnikach, są ekspansywne i zajmują w stosunkowo krótkim czasie, bardzo duże powierzchnie, w związku z tym nie powinniśmy sadzić w małych zbiornikach, wielu odmian. Rośliny te zajmują przeciętnie od 2 do 6 mpowierzchni lustra wody. Głębokości na jakich je sadzimy wahają się, zależnie od gatunku i odmiany, od 30  do 150 cm . 

Sposób sadzenia :

1. Rośliny podwodne
Większość sadzonek roślin podwodnych, jest sprzedawana w pęczkach. Pomijając rośliny podwodne swobodnie pływające, powinno się je sadzić w płytkich perforowanych pojemnikach o głębokości ok 10 cm wypełnionych substratem  mieszanki gliny i piasku w stosunku 1 : 2. Podstawę roślin należy osadzić w substracie a na wierzch nasypać warstwę żwiru o grubości ziaren  5  - 10mm. W pojemniku o boku 20 cm powinno się sadzić 6 pęczków. Sadzonki wypuszczają bardzo szybko korzenie przytrzymując się substratu. Właśnie do tego celu służy, ma zakotwiczyć roślinę na podłożu, a nie dostarczać jej substancji odżywczych, te ona  czerpie z toni wodnej w stawie. W jednym pojemniku nie sadzimy kilku odmian. Rośliny możemy hodować na półkach lub w głębszej wodzie do 100 cm  (szczegółowe informacje przy opisach poszczególnych gatunków). Młodych sadzonek nie powinniśmy umieszczać od razu na dnie szczególnie jeśli woda w stawie jest mętna i ogranicza dostęp światła, co często się zdarza w świeżo założonych stawach które nie osiągnęły jeszcze równowagi biologicznej i co niestety trwa bardzo długo.

2. Rośliny o liściach pływających.
Rośliny te sadzimy w małych stawach (oczka wodne do 50 m² powierzchni), w ażurowych pojemnikach, które wyścielamy jutą, a do wnętrza sypiemy  substrat złożony z 1 części gliny i 2 części piasku. Wszelkie stosowanie ziemi ogrodniczej, ziemi próchniczej, kompostu, nawozów lub mieszanki torfu, gliny i kompostu, doprowadzi wcześniej lub później do katastrofy. Również do katastrofy doprowadzi stosowanie do sadzenia, pełnych pojemników. Brak możliwości dobrej wymiany gazowej oraz utrudniony dostęp składników odżywczych w substracie, spowoduje w efekcie gnicie i obumieranie korzeni roślin.
W dużych stawach ( powyżej 50 m² powierzchni) bezpośrednio w substracie rozłożonym na ścianach i dnie stawu. Grubość warstwy substratu od krawędzi stawu aż do krawędzi dna powinna wynosić ok. 10-15 cm, samo zaś dno zasypujemy warstwą o grubości 5 cm, ponieważ powstaje tutaj powoli naturalna warstwa mułu na skutek gromadzenia się obumarłych części rośli. Warstwy mułu nie należy usuwać, jest ona niezbędna do prawidłowego rozwoju roślin i zwierząt. Dopiero w momencie dużego wypłycenia warstwę tę odsysamy odmulaczem.  

Pora sadzenia

Najodpowiedniejszą porą obsadzania naszych stawików jest wczesna wiosna. Na przełomie kwietnia i maja, sklepy ogrodnicze posiadają duży wybór, sadzonek roślin wodnych, podpędzonych wcześniej przez hodowców. Sprzedawane są w kontenerach co minimalizuje ich uszkodzenia związane z przesadzeniem, oraz wydłuża okres sadzenia aż do czerwca. Sugerował bym tego typu sposób zdobywania sadzonek, ponieważ sadzonki zdobyte z naturalnych środowisk, przede wszystkim niszczą to środowisko, poza tym w większości są to rośliny podlegające ochronie gatunkowej. Przy tym nie sposób uniknąć przeniesienia do stawu glonów, rzęsy i pasożytów roślin i zwierząt, jakie znajdują się w naturalnych zbiornikach wodnych.  


POWRÓT

Stronę opracował: Paweł Woynowski

Wykorzystano hasła ze
"Słownika botanicznego" pod redakcją
Alicji i Jerzego Szwejkowskich.
Wiedza Powszechna - Warszawa 1993 r.

Strona powstała:
28 października 2003.r

Copyright ©  Mikro jezioro 2002 r.
by Paweł Woynowski